New Scientist NL · Wetenschap

Berggebieden warmen snel op, meer rampen verwacht

Wetenschappers waarschuwen dat de snelle opwarming van berggebieden zal leiden tot meer rampen, zoals de recente overstroming in Nepal. Het smelten van ijs en permafrost destabiliseert rotsachtige hellingen en gletsjers.

De overstroming in Nepal werd veroorzaakt door de instorting van een volledige helling, inclusief een gletsjer en grote hoeveelheden gesteente. Dit creëerde een catastrofale golf van water en puin. Het water kwam waarschijnlijk van smeltend ijs op de bodem van de vallei en de gletsjer zelf.

Klimaatverandering wordt als een belangrijke factor gezien. De gletsjer in het rampgebied warmt snel op, wat de onderliggende helling uit balans bracht. Ook de afname van permafrost, dat rotshellingen bij elkaar houdt, kan een rol hebben gespeeld.

De betrokken gletsjer is slechts een voorbeeld; vele gletsjers in de regio trekken zich in toenemende mate terug. Kleinere, steilere gletsjers zijn kwetsbaarder en fragmenteren, waardoor ze losraken van grotere valleigletsjers.

Berggebieden warmen ongeveer drie keer sneller op dan het wereldwijde gemiddelde, een fenomeen genaamd hoogteafhankelijke opwarming. Dit komt doordat land sneller opwarmt dan water, sneeuw- en ijsverlies de absorptie van zonlicht verhoogt, en de 'rem' op opwarming in koude gebieden zwakker is.

Onderzoekers beschouwen de ramp deels als gevolg van menselijk handelen door klimaatverandering. Ze verwachten meer en grotere rampen in berggebieden wereldwijd.

Om dit te voorkomen, is het stoppen met CO2-uitstoot essentieel. Indien dit niet lukt, is een effectief waarschuwingssysteem nodig. Ontwikkelde landen, die verantwoordelijk zijn voor klimaatverandering, zouden de kosten hiervan moeten dragen, aldus experts.

AI-samenvatting op basis van de bron.