Scientias · Wetenschap

Nieuw onderzoek ontrafelt verspreiding van de pest in Europa

Recent onderzoek heeft de verspreiding van de pest in Europa tussen de veertiende en achttiende eeuw in kaart gebracht door het DNA van de bacterie Yersinia pestis te analyseren. Dit biedt inzichten in hoe pandemieën zich ontwikkelen en verspreiden.

Door het DNA van de pestbacterie te bestuderen in 26 monsters uit elf archeologische opgravingen in Estland, Rusland, Nederland, Engeland en Zwitserland, vonden onderzoekers elf nieuwe varianten. De analyse toonde aan dat de pest op meerdere momenten opdook met verschillende bacteriestammen, waaronder drie grote vertakkingen tussen 1450 en 1500.

Handel, oorlog en klimaatverandering speelden een cruciale rol in de verspreiding. De ziekte volgde vaak routes van legers en vluchtelingen, en klimaatverandering beïnvloedde de verspreiding van knaagdieren, de dragers van de bacterie. Dit leidde tot diverse genetische varianten.

De belangrijkste les is dat de pest een terugkerende dreiging was, geen eenmalige gebeurtenis. De genetische analyse maakte het mogelijk om de ontstaans- en verspreidingstijd van verschillende varianten nauwkeuriger te bepalen dan met historische documenten alleen.

Door 64 bekende en 11 nieuwe DNA-monsters te analyseren, in combinatie met historische bronnen, kon de verspreiding van de ziekte voor het eerst systematisch worden in kaart gebracht.

Hoewel de pest bij mensen zeldzaam is, leeft de bacterie nog onder knaagdieren. Kennis over de geschiedenis en verdwijning van de pest uit Europa kan helpen bij het analyseren en beperken van toekomstige pandemieën.

AI-samenvatting op basis van de bron.