Scientias · Wetenschap

Nobelprijswinnende techniek geeft blinden rudimentair zicht

Een nieuwe techniek, optogenetica, die de Nobelprijs voor Geneeskunde heeft gewonnen, geeft blinden een eerste vorm van zicht terug. In een proef met tien patiënten met retinitis pigmentosa konden de meesten licht en objecten waarnemen, zonder ernstige schade.

De techniek maakt gebruik van optogenetica om zenuwcellen in het netvlies, die bij retinitis pigmentosa intact blijven maar geen signalen ontvangen, gevoelig te maken voor licht. Deze cellen nemen de functie over van de afgestorven staafjes en kegeltjes.

Een injectie levert de cellen de bouwinstructie voor een lichtgevoelig eiwit uit algen. Dit eiwit reageert op amberkleurig licht. Een bril met een camera vertaalt de omgeving naar amberkleurige lichtflitsen op het netvlies.

De Nobelprijs voor Geneeskunde ging naar Peter Hegemann, Georg Nagel en Karl Deisseroth voor hun ontdekking van lichtgevoelige eiwitten en de toepassing ervan om zenuwcellen met licht te besturen, wat de basis vormt voor deze oogbehandeling.

De proef was gericht op veiligheid; bijwerkingen waren beperkt. Zeven deelnemers zagen licht beter, en acht konden objecten beter aanwijzen of lijnen volgen. Meer oefening met de bril verbeterde de resultaten.

Lezen of gezichten herkennen is nog niet mogelijk. De patiëntengroep was klein en het bedrijf GenSight Biologics werkte mee aan de studie.

De techniek heeft beperkingen omdat de cellen kunstmatig een nieuwe eigenschap krijgen die niet hun oorspronkelijke functie is. Het zicht is daardoor minder dan met gezonde staafjes en kegeltjes. Verbeteringen zijn mogelijk in de afstemming, de kracht van het eiwit en de activatie van andere cellen. De techniek staat nog in de kinderschoenen.

AI-samenvatting op basis van de bron.