Scientias · Wetenschap

Nobelprijs Geneeskunde voor optogenetica

De Nobelprijs voor Geneeskunde gaat dit jaar naar Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel voor hun werk aan optogenetica. Deze techniek maakt het mogelijk om met licht zenuwcellen nauwkeurig aan en uit te zetten.

Hegemann en Nagel ontdekten een lichtgevoelig eiwit, channelrhodopsine, in een eencellige alg. Licht activeert dit eiwit, waardoor ionen de cel instromen en een elektrisch signaal ontstaat. Deisseroth combineerde dit eiwit met zenuwcellen, waardoor individuele zenuwcellen gericht geactiveerd kunnen worden. Dit werd in 2005 aangetoond bij zoogdiercellen en later toegepast in levende muizen.

Optogenetica is een manipulatietechniek die onderzoekers in staat stelt specifieke zenuwcelgroepen te activeren of remmen om zo de effecten op gedrag te bestuderen. Dit verschilt van traditioneel hersenonderzoek, waarbij men vaak alleen activiteit kan vaststellen.

De methode werd gebruikt om bijvoorbeeld snorharen van muizen te bewegen, ze uit hun slaap te wekken, en de zenuwen te identificeren die angst of geheugenvorming veroorzaken. Door deze zenuwen te stimuleren, konden onderzoekers angstreacties oproepen zonder gevaar.

De techniek is waardevol voor het begrijpen van de hersenen en de rol van zenuwen bij herinneringen, emoties en gedrag. Onderzoekers hopen hiermee inzicht te krijgen in de behandeling van psychische aandoeningen zoals depressie, verslaving en Parkinson.

Daarnaast wordt onderzocht of optogenetica kan helpen bij het herstellen van zicht bij bepaalde vormen van blindheid, door lichtgevoelige eiwitten in te zetten.

AI-samenvatting op basis van de bron.