New Scientist NL · Wetenschap

VN-rapport: Terugkeer naar 1,5 °C opwarming mogelijk, maar onwaarschijnlijk

Een VN-rapport stelt dat het mogelijk is om de opwarming van de aarde tegen het einde van de eeuw terug te brengen tot 1,5 °C boven het pre-industriële niveau, ondanks de verwachte overschrijding van deze grens. Experts beschouwen dit scenario echter als hoogst onwaarschijnlijk.

Het milieuprogramma van de VN (UNEP) bevestigt in een rapport dat de opwarming van de aarde de 1,5 °C-grens waarschijnlijk zal overschrijden. Hoewel het rapport een scenario schetst waarin de temperatuur tegen 2100 weer onder deze grens kan komen, vinden veel experts dit scenario niet het meest waarschijnlijke.

De doelstelling van 1,5 °C, vastgelegd in het Akkoord van Parijs, leek al in 2015 onhaalbaar. Het UNEP-rapport is een officiële bevestiging dat deze grens ruimschoots zal worden overschreden. Desondanks geven sommigen de doelstelling niet op en benadrukken ze dat 1,5 °C het streefdoel blijft, maar dat de aanpak moet veranderen.

Bij overschrijding van de 1,5 °C-grens worden ernstige gevolgen verwacht, zoals toenemende voedsel- en wateronzekerheid, gezondheidsproblemen, en gevaren voor huizen en infrastructuur. Sommige gevolgen zullen onomkeerbaar zijn, wat betekent dat een terugkeer naar 1,5 °C niet gelijkstaat aan een terugkeer naar de wereld van voorheen.

Het scenario voor terugkeer naar 1,5 °C vereist een snelle verlaging van de CO₂-uitstoot en grootschalige CO₂-verwijdering uit de atmosfeer. De opwarming moet beperkt blijven tot maximaal 1,8 °C om cascade-effecten te voorkomen. Om dit te bereiken, moet de wereldwijde uitstoot tegen 2035 gehalveerd zijn, wat momenteel onwaarschijnlijk lijkt.

Naast uitstootvermindering is grootschalige koolstofverwijdering nodig, mogelijk een factor 100.000 meer dan nu. Goedkope methoden zoals bosaanplant zijn beperkt door landbeschikbaarheid, en directe CO₂-afvang uit de lucht is erg duur. Experts achten dit technisch en financieel mogelijk, maar politiek onrealistisch, en pleiten voor aanpassing aan minstens 2 °C opwarming.

Aardwetenschappers zijn minder optimistisch en stellen dat er geen concrete plannen zijn voor grootschalige CO₂-verwijdering. Ze adviseren zich aan te passen aan een warmere en gevaarlijkere wereld. Recente emissiescenario's tonen aan dat slechts enkele modellen een terugkeer naar 1,5 °C vóór 2150 mogelijk achten, terwijl het huidige beleid leidt tot circa 3 °C opwarming in 2100.

Het idee om de 1,5 °C-grens eerst te overschrijden en dan terug te keren, wordt gezien als een mogelijke 'plan B' voor het voortdurende falen van klimaatbeleid. Ondanks de onwaarschijnlijkheid van succes, benadrukken experts dat pogingen om de temperatuur te beperken cruciaal zijn. Elke vermeden fractie van een graad en elke aanpassingsmaatregel kan levens redden en verliezen beperken.

AI-samenvatting op basis van de bron.