Scientias · Wetenschap

Antarctica en Groenland verloren 11,3 biljoen ton ijs in minder dan 50 jaar

De ijskappen van Antarctica en Groenland smelten in een alarmerend tempo. In minder dan een halve eeuw is er 11,3 biljoen ton ijs verdwenen, wat neerkomt op een wereldwijde zeespiegelstijging van ongeveer 3,1 centimeter.

Dit enorme ijsverlies, genoeg om Europa met 1,5 meter ijs te bedekken, wordt voornamelijk veroorzaakt door warmer oceaanwater dat de ijskappen van onderaf aantast, en niet zozeer door warme lucht. Dit proces versnelt de afvoer van gletsjers naar zee.

De gevolgen zijn significant: de zeespiegel stijgt wereldwijd, wat de kwetsbaarheid van kustgebieden vergroot. Voor elke centimeter zeespiegelstijging worden miljoenen mensen vaker geconfronteerd met overstromingen.

Nieuwe analyses, die gegevens van 45 onderzoeken en 27 satellieten combineren, tonen aan dat de ijskappen tot in de jaren negentig relatief stabiel waren, waarna het ijsverlies snel toenam, vooral vanaf 2010.

Onderzoekers benadrukken dat de veranderingen tientallen jaren achterlopen op de opwarming van de aarde. Dit betekent dat de effecten nog decennia zullen aanhouden, zelfs als de opwarming van de planeet wordt gestopt.

Een recente vertraging tussen 2020 en 2023 wordt toegeschreven aan kortdurende weersvariaties; metingen na 2023 wijzen op een hervatting van de versnelling. Antarctica profiteerde tijdelijk van extra sneeuwval, wat het snelle verlies op de West-Antarctische ijskap deels compenseerde.

Zorgen zijn er vooral over dynamische processen, waarbij ijs abrupt verloren gaat. Dit kan leiden tot kantelpunten die veranderingen zelfversterkend maken, wat mogelijk wijst op een scenario van instabiliteit en instorting van ijskappen.

AI-samenvatting op basis van de bron.