Scientias · Wetenschap

Kosmische garnaal raast door de ruimte

De Sh2-188 nevel, ook wel de 'kosmische garnaal' genoemd, vertoont een asymmetrische vorm die wordt veroorzaakt door een witte dwerg die met hoge snelheid door het interstellaire medium beweegt.

Planetaire nevels ontstaan uit de buitenste lagen van stervende zonachtige sterren, wat normaal gesproken een symmetrische gasbel oplevert. Sh2-188 wijkt hiervan af door zijn asymmetrische vorm, met een helder deel aan de ene kant en een vager deel aan de andere.

Deze vorm wordt verklaard door de uitzonderlijk hoge snelheid van de centrale witte dwerg, die een boegschok creëert. Dit drukt het gas aan de voorkant samen en verhit het, terwijl het gas aan de achterkant vervaagt.

De nevel werd in de jaren vijftig ontdekt en aanvankelijk aangezien voor een supernovarest. Latere analyses toonden aan dat het om een planetaire nevel gaat.

De centrale witte dwerg beweegt met ongeveer 300.000 kilometer per uur, wat de boegschok en de helderheid aan de ene zijde verklaart. De nevel is ongeveer half zo groot als de volle maan.

Astrofotografen combineren optische gegevens en röntgenstraling om de nevel in detail vast te leggen. Röntgenstraling onthult extreem heet gas dat ontstaat door de botsing met het interstellaire materiaal.

Sh2-188 dient als een natuurlijk laboratorium om de dynamiek van stervende sterren te bestuderen. Het toont aan hoe divers planetaire nevels kunnen zijn en de kracht die zelfs een stervende ster nog bezit.

AI-samenvatting op basis van de bron.