Scientias · Wetenschap

Sterrenstelsel NGC 4698 draait twee kanten op

De Hubble-ruimtetelescoop heeft een nieuw beeld gemaakt van NGC 4698, een sterrenstelsel op 55 miljoen lichtjaar afstand. Wat dit stelsel bijzonder maakt, is dat de kern loodrecht op de rest van de schijf draait.

NGC 4698, deel van de Virgocluster, lijkt op het eerste gezicht een normaal spiraalstelsel. De schijf bevat sterren, gas en stof, met spiraalarmen aan de buitenranden. De kern wordt gedomineerd door een galactische bobbel met oudere, koelere sterren rond een superzwaar zwart gat dat actief gas aantrekt.

Het centrale deel van NGC 4698 is echter uniek: de bulge staat loodrecht op de schijf. Nog opmerkelijker is dat de sterren en het gas dicht bij het centrum in een richting draaien die loodrecht staat op de rotatie van de rest van de schijf.

Astronomen vermoeden dat een botsing met een kleiner stelsel deze 'chaos' heeft veroorzaakt. Opname van gas van buitenaf kan een centrale schijf hebben gevormd onder een hoek ten opzichte van de hoofd-schijf. Een korte waterstofstaart aan één kant van het stelsel zou bewijs kunnen zijn van een galactische fusie.

NGC 4698 is een Seyfert-2-stelsel met een actieve galactische kern (AGN). Röntgenwaarnemingen met de Chandra-telescoop toonden echter aan dat de kern nauwelijks wordt afgeschermd, wat atypisch is voor dit type stelsel.

Het stelsel beweegt door de Virgocluster en ondervindt dynamische druk die gas wegstrikt. Hierdoor bevat NGC 4698 weinig neutraal waterstof en kent het een laag tempo van stervorming, wat leidt tot de classificatie 'anemisch' sterrenstelsel.

AI-samenvatting op basis van de bron.